lunedì 20 giugno 2016

Il Carretto Siciliano

Il Carretto Siciliano

”Simbolo e Tradizione”
"Symbol i Tradycja"

Carissimi lettori,
la Sicilia, è una terra straordinaria, ricca di storia e tradizioni. E, oggi vorremmo parlare di uno dei simboli più apprezzati e straordinari di questa affascinante terra, parliamo del Carretto Siciliano.  A dir la verità, se qualcuno ci chiedesse, qual'è il simbolo della Sicilia, sinceramente non ci verrebbe di dire che, è la Trinacria (naturalmente è il simbolo della Sicilia, e della sua bandiera), ma  la prima cosa che ci verrebbe in mente sarebbe proprio il Carretto Siciliano!

Drodzy Czytelnicy!
Sycylia to wspaniała ziemia pełna historii i tradycji. Dziś chcemy przedstawić Wam właśnie jeden z najbardziej docenianych i wspaniałych jej symboli, czyli Carretto Siciliano (wóz sycylijski, pozostawię to jednak w oryginale, bo po prostu lepiej i zgrabniej brzmi ;)). Prawdę mówiąc, jeśli ktokolwiek zapytałby się nas co jest symbolem Sycylii, nie powiedzielibyśmy, że jest to triskelion (naturalnie nim jest, jest też obecny na fladze), ale odpowiedzielibyśmy, że to właśnie Carretto Siciliano!


Un mezzo di trasporto di un tempo che, ancora oggi rappresenta a livello storico e folkloristico tutto ciò che è siciliano.., e sicuramente oltre all'opera d'arte raffigurata in questi carretti, vi è anche l'orgoglio degli ambulanti nonché proprietari di questo prezioso mezzo di trasporto d'altri tempi. 
Sin dai tempi più remoti, il trasporto di ogni cosa avveniva via mare. Ovviamente le navi non potevano arrivare fino all'interno dell'Isola, e il carretto fu la risposta per ogni problema. Agli inizi dell'800, la situazione della viabilità in Sicilia cominciò a cambiare. Le strade che ricordavano ancora i tempi della dominazione araba furono ricostruite e rese ampie (proprio per facilitare ai carretti il loro passaggio) grazie al governo Borbonico, ma i lavori lenti continuavano ancora quando Il Bel Paese fu unito. Anche se lentamente, il carretto diventò il mezzo di trasporto molto utile e popolare per i siciliani! I primi carretti furono usati per il trasporto del grano, agrumi, legumi, e anche per il vino.

Dawny środek transportu, który jeszcze dziś reprezentuje wszystko co sycylijskie – pod względem historycznym i folklorystycznym. Poza byciem objazdowym dziełem sztuki, jest także powodem do dumy swoich właścicieli. Już od zamierzchłych czasów transport czegokolwiek odbywał się drogą morską. Oczywiście statki nie mogły dopłynąć w głąb Wyspy, toteż taki wóz był odpowiedzią na wszelkie problemy. Na początku XIX wieku stan dróg na Sycylii zaczął się zmieniać. Drogi, które sięgały swoją pamięcią jeszcze do czasów dominacji arabskiej zostały odbudowane i poszerzone (właśnie po to, by carretti miały łatwiejszy przejazd) dzięki rządom burbońskim, jednakże prace toczyły się dość wolno i były kontynuowane po Zjednoczeniu Bel Paese. Nawet jeśli wolno, carretto stał się bardzo przydatnym i popularnym wśród Sycylijczyków środkiem transportu. Pierwsze carretti były używane do przewozu zbóż, cytrusów, roślin strączkowych oraz wina. 


I carretti di allora, venivano colorati da una semplice pittura, questa serviva per proteggere il legno  dal sole o pioggia. Questi, venivano dipinti di tre colori: blu, grigio e giallo, ma prive di fantasie artistiche e raffinatezze. Poi, dopo qualcosa cambiò tra i carrettieri. Pensiamo che possiamo dire che fu la prima forma di marketing e pubblicità. I carrettieri capirono che più ornamento davano  al loro carretto, più attenzione attiravano. Prima apparve la colorazione più ricca – il rosso, il verde, l'arancione ed anche l'oro e l'argento! Poi sulle sponde del carretto, cominciarono a fare dipingere dei riquadri, dove vi raffiguravano parti di storia della propria terra sicula, come ad esempio: le crociate, o storie tratte da leggende, i Pupi siciliani, o riquadri religiosi, come la via Crucis. Naturalmente, ai dipinti, aggiunsero su questi riquadri degli addobbi come, i limoni siciliani, la lava dell'Etna o il sole. Quest'ultimo, è raffigurato quasi ovunque, proprio per simboleggiare che questa terra.

Dawne carretti były malowane w dość podstawowy sposób, tak by ochronić drewno przed słońcem oraz deszczem. Używano trzech kolorów: niebieskiego, szarego oraz żółtego, a całość pozbawiona była ozdób i dekoracji. Jednak z czasem coś się zmieniło wśród carrettieri (woźniców). Możemy chyba powiedzieć, że była to pierwsza forma marketingu i reklamy. Woźnicowie zrozumieli, że im bardziej zdobny jest ich carretto, tym bardziej skupiali na siebie uwagę. Najpierw pojawiła się bogatsza kolorystyka: czerwony, zielony, pomarańczowy, złoty i srebrny. Potem na ściankach carretto zaczęto malować różne sceny, które przedstawiały historię sycylijskiej ziemi, np.: krucjaty, legendy, Pupi Siciliani (już wkrótce się dowiecie się o nich więcej), ale i sceny religijne takie jak droga krzyżowa. Do tych malunków dodawano małe ozdobniki typowe dla Sycyli, takie jak cytryny, lawę Etny oraz słońce, które przecież jest symbolem tej wyspy.


Ogni carretto, rappresentava lo stato sociale del proprietario. Già il fatto di possedere questo veicolo ai tempi, vi era un distinguo di classi sociali. I proprietari meno ricchi si limitavano a dipingere il carretto solo per proteggerlo dal sole. Quelli che invece se lo potevano permettere, facevano dipingere delle le vere opere d'arte! Ci teniamo a dirvi che, ogni parte di carretti venivano dipinti da famosi artisti locali della pittura. Mentre il fabbro faceva le parti in ferro, un intagliatore queste in legno e i pittori e gli scultori finivano tutto il resto decorando questi preziosi opere d'arte, quali sono oggi, I Carretti Siciliani.

Każde carretto przedstawiało status społeczny swojego właściciela. Dawniej już sam fakt posiadania takiego wozu oddzielał jego właściciela od innych klas społecznych. Mniej zamożni carrettieri ograniczali się do malowania carretto po to, by go zabezpieczyć przed słońcem. Ci, którzy mogli sobie na to pozwolić zamawiali prawdziwe dzieła sztuki! Ważnym jest wspomnieć wam, że carretti malowane były przez słynnych, lokalnych malarzy. Kowal tworzył metalowe elementy, snycerz te drewniane, a malarze i rzeźbiarze dekorowali i wykańczali te maleńkie dzieła sztuki, jakimi bez wątpienia są Carretti Siciliani.


L'aspetto, e l'ornamento del carretto, dipendeva dalla città di provenienza. E così il carretto palermitano aveva la forma di trapezio, la tinta in fondo era gialla, e le decorazioni erano geometriche. Tutti i temi rappresentati erano bidimensionali, vi erano tonalità gialle, verdi, blu e rosse. Di solito si dipingevano le storie cavalleresche e religiose.

Wygląd i dekoracja carretto zależało od miasta z jakiego pochodził. I tak na przykład carretto z Palermo miał trapezową formę, kolorem bazowym był żółty, a dekoracjami były motywy geometryczne. Wszystkie malunki były dwuwymiarowe, o żółtych, zielonych, niebieskich oraz czerwonych tonach. Z reguły przedstawiano rycerskie oraz religijne motywy.


A Catania invece, il carretto era più piccolo, ma artisticamente più elaborato. Rettangolare nella forma, con la tinta di fondo rossa. Ogni decorazione era ricercata ed elaborata, dando un tocco di raffinatezza! Nel carretto catanese, vi sono anche gli elementi in ferro che, spesso rappresentano i pupi siciliani (come vi abbiamo menzionato prima), draghi o sirene. 
Con il tempo, i pittori catanesi hanno fatto dei dipinti tridimensionali sui carretti. 
Un'altra curiosità, è che durante i tempi del fascismo, i costruttori dei carretti dovevano mettere il simbolo del fascismo.

Carretto z Katanii natomiast był mniejszy ale i bardziej dopracowany artystycznie. Był prostokątny, a kolorem bazowym był czerwony. Każdy element dekoracyjny był bardzo dopracowany i wyrafinowany. Żelazne elementy tego carretto same w sobie już coś przedstawiają, np.: pupi siciliani (jak wspominaliśmy wcześniej), smoki czy syreny.
Z czasem malarze carretti z Katanii rozwinęli się w sztuce malowideł trójwymiarowych.
Inną ciekawostką może być fakt, że w dobie faszyzmu każdy twórca carretto musiał umieścić faszystowski znak na swoim dziele.


Con il tempo, e con l'avvento dei mezzi a motore, il carretto perse la sua importanza come mezzo di trasporto, però acquistò la fama di essere un simbolo della cultura e del folklore siciliano. 
Ancora oggi il carretto siciliano, suscita grandissimo interesse e curiosità quando lo si vede, non solo tra i siciliani o italiani, ma soprattutto  tra i turisti stranieri che rimangono esterrefatti per la sua particolare bellezza, e cura.

Z czasem i rozwojem pojazdów mechanicznych carretto stracił swoją pozycję jako środek transportu, ale za to zyskał sławę jako symbol kultury i folkloru sycylijskiego. Dziś jeszcze Carretto Siciliano wzbudza ogromne zainteresowanie gdziekolwiek się pojawia, nie tylko wśród Sycylijczyków czy Włochów, ale przede wszystkim wśród zagranicznych turystów którzy są oczarowani jego pięknem oraz dbałością o szczegóły.

Oggi solo pochi maestri d'ascia continuano a costruire queste piccole opere d'arte. In alcune scuole, hanno anche cominciato a far conoscere ed insegnare questo mestiere, per essere certi che l'arte, e la storia dei carretti siciliani,  vivrà ancora tra le generazioni future, per dare continuità alla cultura e alla tradizione siciliana!

Dziś tylko kilku rzemieślników kontynuuje budowanie tych małych dzieł sztuki. W niektórych szkołach zaczęto nauczać tego zawodu, tak by być pewnym że sztuka i historia Carretto Siciliano przetrwa jeszcze przez przyszłe pokolenia, oraz aby zachować sycylijską tradycję oraz ciągłość kulturową!


A presto!
Giusta & Vinci

Nessun commento:

Posta un commento